>
Lương tối thiểu tăng nhanh nhất khu vực, người lao động thật sự hưởng lợi?
Ngày đăng: 10/08/2017

Việt Nam là quốc gia có tốc độ tăng lương tối thiểu cao nhất trong khu vực, gần 14%. Tuy nhiên, cuộc sống của người lao động dường như không có nhiều cải thiện.

Số liệu của World Bank cho thấy lương tối thiểu của Việt Nam đang có tốc độ tăng nhanh nhất trong khu vực. Cụ thể, Việt Nam có mức tăng gần 14%, Trung Quốc tăng 10%, còn Indonesia chỉ tăng 7%.

Người lao động chưa thật sự hưởng lợi

Lê Đình Quảng, Phó Trưởng ban Quan hệ lao động (Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam) cho biết lương tối thiểu vẫn chưa đáp ứng được nhu cầu sống tối thiểu của người lao động. Năm 2016, mức lương này chỉ đáp ứng được 80%. Năm 2017, đáp ứng được từ 93 – 94% cho người lao động.

Nhu cầu sống tối thiểu của công nhân = lương thực, thực phẩm + phi lương thực, thực phẩm + nuôi con

  • Lương thực thực phẩm tính theo rổ hàng hoá 45 mặt hàng thiết yếu, đảm bảo được 2.300 Kcal.
  • Phi lương thực là các vấn đề liên quan đến y tế, giáo dục, giải trí.
  • Nuôi con tức bằng 70% những nhu cầu trên của người lớn.

Năm 2018, Tổng Liên đoàn đề xuất mức tăng là 13,3%. Nếu được thông qua sẽ đáp ứng được 100% nhu cầu sống tối thiểu của người lao động. Nếu chỉ tăng khoảng 5% như đề xuất của Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam thì chỉ có thể bù đắp được trượt giá, còn người lao động chẳng được gì.

Tăng lương tối thiểu cũng không đảm bảo

Một số chuyên gia kinh tế, chính sách lại cho rằng dù có tăng lương tối thiểu cũng không thực sự đảm bảo đời sống cho người lao động. Phúc lợi của một người được tính theo công thức: Thu nhập – Chi tiêu cơ bản (nhà cửa, ăn uống, giáo dục, y tế, giải trí).

Đưa ra ví dụ về chi phí y tế-giáo dục, ông Nguyễn Quang Đồng, chuyên gia chính sách công độc lập nói: “Người lao động chủ yếu là người di cư, họ không có hộ khẩu ở địa bàn họ làm việc. Điều này dẫn đến việc con cái họ không được học tập ở các trường công mà phải học ở trường tư. Điều này tương tự đối với việc khám chữa bệnh. Họ phải chi trả cao hơn người bản địa”.

TS. Đinh Tuấn Minh, Trưởng nhóm nghiên cứu Market Intello cho biết đối với người lao động, lương tối thiểu không phải vấn đề vì thực tế đại đa số doanh nghiệp trả lương cho người lao động cao hơn mức lương tối thiểu. “Hộ khẩu, thủ tục hành chính mới là vấn đề khi họ không được tiếp cận các dịch vụ công cộng. Phải có cơ chế bình đẳng cho những người lao động này”, ông Minh nói.

Mức lương tối thiểu tăng lên không ảnh hưởng đến thu nhập của người lao động, chỉ tác động đến chi phí của doanh nghiệp. Hiện phần đóng trung bình 24% mà doanh nghiệp phải đóng cho các quyền lợi của người lao động (22% cho các loại bảo hiểm, 2% phí công đoàn) đều được tính dựa trên cơ sở mức lương tối thiểu. Do đó, tăng lương tối thiểu sẽ khiến cho chi phí của doanh nghiệp tăng lên.

“Việc phải gánh chịu chi phí cao khiến cho doanh nghiệp phải tìm cách thức khác nhau để bù đắp vào, không loại trừ khả năng cắt giảm những khoản khác của công nhân. Nếu quá trình co kéo đó diễn ra mạnh mẽ quá, công nhân cũng mất đi tinh thần làm việc, ảnh hưởng đến năng suất lao động. Tựu chung lại, chỉ có quỹ bảo hiểm được lợi thôi”, ông Minh nhận định.

Lương tối thiểu tăng nhanh có thể gây nguy hiểm

Ông Phillip Hazeltin, chuyên gia của ILO từng đưa ra cảnh báo việc tăng quá nhanh mức lương tối thiểu có thể gây nguy hiểm vì sẽ khiến cho một số công ty nước ngoài rút vốn và chuyển sang đầu tư các nước khác. “Thông thường, để thúc đẩy tăng trưởng của một nền kinh tế, không nên tăng lương tối thiểu quá nhiều mỗi năm, nó phải được dựa trên năng suất lao động, mức lạm phát”, ông Phillip nói.

Trên thực tế, tại diễn đàn Doanh nghiệp Việt Nam giữa kỳ 2017, Chủ tịch hiệp hội Doanh nghiệp Nhật Bản tại Việt Nam (JBAV) từng nêu ra vấn đề này khi cho biết 75,5% doanh nghiệp Nhật trả lời việc tăng tiền lương tối thiểu đang ảnh hưởng đến việc kinh doanh của họ.

Theo Trí Thức Trẻ

Hoang Kim Solutions
Địa chỉ: 96 Hoa Lan, Phường 2, Quận Phú Nhuận, Tp. Hồ Chí Minh
Hotline: 0909.144.134
Điện thoại: 01289.825.529
Email: support@hoangkimsolutions.com
Tối ưu tiềm năng doanh nghiệp
Hoang Kim Solutions chuyên cung ứng các dịch vụ giải pháp về nhân sự, tài chính, thuế và kinh doanh cho các doanh nghiệp trong nước và nước ngoài.